Paard ziek of gezond

Een gezond paard of pony is te herkennen aan zijn of haar gedragingen:

Een paard of pony dat gezond is, draagt in rust zijn hals hoog. M.a.w., de hals licht naar boven. Het is attent op wat er in de omgeving gebeurt en staat recht op de voorbenen. Wanneer het slaapt, zullen hoofd en hals wat zakken en is er een grote kans dat een achterbeen afhangt, maar zal steeds recht op beide voorbenen staan.

Doet het paard of pony dat niet, zet het b.v. een voorbeen vooruit, dan is er iets aan de hand. Een ziek paard laat het hoofd hangen met een gestrekte hals en interesseert zich niet voor de omgeving.

Een gezond paard of pony rekt zich graag uit en doet dat meestal wanneer de verzorger de stal betreedt en hem of haar aanspreekt. Dat uitrekken kan op verschillende manieren gebeuren:

  • hoofd omhoog en kin op de hals;
  • voorbenen recht naar beneden, spieren achterhand gaan spannen en de rug welft;
  • een achterbeen langzaam achterwaarts strekken en deze houding enkele tellen vasthouden;
  • de romp over de vier benen naar achteren schuiven. De voorhand daalt en de achterhand blijft hoog;
  • het uitrekken is een teken van gezondheid en wordt graag gezien.

Een gezond paard heeft:

  • een levendige blik en neemt zijn/haar omgeving belangstellend op;
  • een lichaamstemperatuur tussen de 37 en 38 graden;
  • roserode en natte slijmvliezen van neus, mond en ogen;
  • een rustige en regelmatige ademhaling. Ongeveer 12 ademtochten per minuut;
  • een glanzende vacht en een vaste tred.
  • een lichaamstemperatuur die over het hele lichaam is verdeeld. Alleen de oren en onderkant van de benen voelen kouder aan;
  • een goede eetlust en eet zijn/haar voedsel met smaak. Laat het paard/pony het voedsel staan, dan is er iets met het paard/pony of het voedsel;
  • een gemakkelijke mestproductie met vrij grote hoeveelheden tegelijk. De kleur is groen tot donkerbruin en de vijgen vallen niet uiteen;

Ziek? Waaraan te herkennen?

Hartslag: Een paard in rust heeft 30 tot 40 hartslagen per minuut. Bij koorts is de hartslag sneller. Is de hartslag meer dan 80 slagen per minuut, dan is het paard/pony ernstig ziek. De hartslag opnemen doet u door de wijsvinger en de middelvinger tegen de binnenvlak van de kaak te drukken. U voelt dan het kloppen van het bloed in de ader.

Knijpen van de staart en werken met de oren: Het knijpen van de staart tussen de achterbenen duidt op angst en dus spanning. Een geknepen staart betekent afweerhouding. In zo’n geval paard of pony altijd voorzichtig benaderen.

Ook de houding en beweging van de oren zijn een belangrijke aanwijzing. Oren die nagenoeg plat in de nek liggen wijzen op een ernstig gevoel van ontstemming. Een lichamelijk en geestelijk gezond paard of pony “speelt” met de oren. De oren wijzen in de richting waarheen de aandacht wordt getrokken.

Kruidenformules
Ziek paard

Andere wijzen van uiting: Soms wijzen het ledigen van de endeldarm op opwinding. Het lozen van urine daarentegen duidt vaak op aangename gevoelens. Denk hierbij aan fluiten of een lopende kraan.

Merries kunnen bij hengstigheid anders reageren dan gewoonlijk. De een is in die dagen gevoeliger, de ander slomer. In beide gevallen is het gebruik van sporen ongewenst.

Bijten duidt niet altijd op kwaadwilligheid, het kan ook een uiting van speelsheid zijn, maar ook van jaloezie. Bijten wordt vaak vooraf gegaan door het in de nek leggen van de oren.

Het voortbrengen van geluid is een uiting van emotie. Hinnikt het paard of pony met een hoog en helder geluid, dan vraagt het om gezelschap en is het tevens een uiting van eenzaamheid. Is het geluid lager en vriendelijk, dan begroet het na enige eenzame uren zijn verzorger en wil aangeven dat de tijd van voeren is gekomen.

Het verschil tussen hoesten en proesten: Onderscheid maken tussen hoesten en proesten is van essentieel belang. Hoesten is het gevolg van een prikkeling in de keel dan wel ademhalingsorganen en duidt vaak op een aandoening. Hoest hoort de paardenliefhebber niet graag en zal hem of haar alert maken. Blijft de hoest aanhouden dan is een behandeling van de ademhalingsorganen noodzakelijk. Proesten daarentegen duidt op een krachtig uitblazen van lucht en wijst op gezonde longen en ontspanning.

Koliek: Bij paarden en pony’s¬†ontstaat koliek ten gevolge van een verkramping en is een hevige pijn het gevolg. De kramp treedt op in de holle organen, zoals de darmen, gal- of urinewegen. Bij koliek staat het paard of pony met opgetrokken buik en gekromde rug.

Verdere symptomen zijn: Schrapen met de voorbenen, zweten, naar buik kijken, rollen.

Gezond paard

Vormen van koliek:

Krampkoliek

Bij krampkoliek trekken de spieren van de darmen van het paard of pony samen. Krampkoliek kan onder andere worden veroorzaakt door veranderingen in het weer, de overgang van hooi naar vers gras, het drinken van te koud water en het te veel eten tijdens lange reizen. Krampkoliek is de eenvoudigste en minst gevaarlijke vorm van koliek.

Gaskoliek

Gaskoliek ontstaat als gevolg van gasophoping in de darmen van het paard door bijvoorbeeld bedorven voer, jong gras, maar ook door een te geringe beweeglijkheid van de darmen. Deze vorm van koliek kan zeer pijnlijk zijn en geeft vaak veel heftiger symptomen.

Verstoppingkoliek

Verstoppingkoliek is meestal het gevolg van het te veel stro eten. De harde massa voedsel of mest belet de doorgang in de darmen. Ook kan een kronkel of slag in een darm de oorzaak zijn van heftige pijnen en is soms door een operatie te verhelpen, maar loopt ook vaak verkeerd af.

Bij het vaststellen van Koliek is snelle dierenarts hulp noodzakelijk.

0